Onderwijs als winkel

Om het metafoor “onderwijs als winkel” te gebruiken, kun je volgens mij zeer mooi verduidelijken wat het huidige onderwijs inhoud.

Waarom zou ik überhaupt het metafoor willen gebruiken? Elke volwassene is naar school geweest en kinderen vanaf 4 jaar gaan allemaal naar school. De betekenis van school of onderwijs is toch helder? Wat mij betreft wordt onderwijs door de huidige maatschappij gezien als een plicht en niet meer als een recht. Dit zei Eric van ’t Zelfde zo mooi in de documentaire van tegenlicht “Superschool”. Om hier even op door te gaan, Eric van ’t Zelfde is een directeur op een Rotterdamse school in een achterstandswijk. Hij wil de leerlingen een perspectief bieden door er uit te halen wat in de leerlingen zit. Fantastisch. Maar daar zijn wel voorwaardelijkheden bij nodig. Zoals, respect voor je medeleerling en je leerkrachten, fris en uitgerust op school komen, weinig lestijd missen door ziekte of andere ellende, lekker in je vel zitten… etc. Met andere woorden, leerlingen komen alleen maar tot leren wanneer er ruimte is voor leren.
131029 school als winkel 1Binnenkort heb ik een gesprek met de ouders van een leerling. De leerling waarover het gaat, gaat bijna van school af. Hij is namelijk bijna 18. Hij mag het schooljaar nog afmaken, maar daarna moet hij uitstromen naar werk? Wajong? Begeleid wonen / werken?
Een jongen met veel potentie, in mijn ogen. Zeer sportief, kan zich goed verwoorden, kan zeer sociaal zijn (wanneer hij lekker in zijn fel zit), maar heeft ook veel meegemaakt in zijn jonge leven. Hij rookt, drinkt in het weekend en misschien door de week ook wel? Is vaak ziek of heeft last van het een of ander. Op dat moment kun je niets beginnen met zo’n jongen.
Hoe maken we ouders nou duidelijk dat onderwijs veel te bieden heeft?
In mijn onderbroken nacht, door mijn zoontje die wakker werd, moest ik denken aan het gesprek met de ouders van mijn leerling. Onderwijs als een winkel dacht ik… als ik dat maar niet vergeten ben, morgen… Onderwijs is een winkel waar je als kind gratis van 4 tot 18 jaar mag shoppen. Datgene wat er te koop is of te halen valt is kennis. Echter, hoe groot is jouw winkelwagen? En hoe snel loop je door de winkel heen, en wat zit er dan in je winkelwagen? Kijk je alleen vluchtig naar datgene wat er te halen valt en neem je de kennis ook echt mee, heb je tassen meegenomen om je kennis in mee te nemen? Kom je überhaupt wel in de winkel, of word je tegengehouden door allerlei verleidingen? Of is je winkel wagen zo klein geworden, dat er niks meer in gaat, zelfs de kleinste pakketjes niet? Moet je dan naar een winkel met kleinere pakketjes of moet je zelf je winkelwagen vergroten?

Ouders hebben de zorg en de plicht om hun kind zo goed mogelijk klaar te stomen voor de maatschappij die alleen maar ingewikkelder wordt. De winkelwagen zo groot mogelijk maken, zodat hun kind op school heerlijk onbeperkt kan shoppen.

Onderwijs heeft ook een plicht, hoe ziet hun winkel er uit? Is het overzichtelijk voor ouders / kinderen? Veilig? Of wordt er gestolen uit de winkel en loeren er allemaal gevaren?

Al met al zijn beide partijen verantwoordelijk voor het kind, alleen moeten we wel heel helder hebben bij wie welke taken liggen! Wanneer een leerling wat wil leren, maar moe, hongerig of ziek op school komt, dan kan ik hoog of laag springen, maar dan is het trekken aan een dood paard. De laatste tijd heb ik het gevoel dat alle taken nu vooral naar het onderwijs wordt geschoven en daar ook op afgerekend wordt. Dat vind ik een zorgelijke situatie en zeker niet eerlijk!

Ik maak mij ook zorgen over mijn leerling, hij heeft namelijk wel een behoorlijke winkelwagen maar gooit er niets in. En met een beetje pech loopt hij straks voor eeuwig uit de winkel met een lege winkelkar. Deze leerling ziet school als een plicht, helaas niet als een recht….

Onderwijs kan pas presteren wanneer het leren gezien wordt als recht. Ouders zorgen voor respectvolle leerlingen en het onderwijs zorgt voor een veilige en stimulerende leeromgeving. Dit zou naar mijn mening een super combinatie zijn om misschien wel alle scholen om te toveren tot “superschool”?